Εισαγωγή
Όταν αποφασίζετε να πουλήσετε ένα ακίνητο μέσω μεσίτη, ένα από τα πρώτα πράγματα που θέλετε να γνωρίζετε είναι πόση θα είναι η μεσιτική αμοιβή και αν καθορίζεται από τον νόμο. Πολλοί αγοραστές αναρωτιούνται επίσης αν πρέπει να πληρώσουν και οι ίδιοι μεσιτική αμοιβή.
Η μεσιτική αμοιβή δεν είναι μια τυχαία χρέωση. Ρυθμίζεται από τον νόμο και πρέπει να συμφωνείται μεταξύ των μερών πριν ξεκινήσει η συνεργασία τους. Σε αυτόν τον οδηγό θα εξηγήσουμε τι προβλέπει ο νόμος, ποια είναι τα συνηθισμένα ποσοστά μεσιτικής αμοιβής και πότε ένας μεσίτης δικαιούται να πληρωθεί.
1. Τι λέει ο Ελληνικός Νόμος για τη Μεσιτική Αμοιβή;
Στην Ελλάδα οι μεσίτες ακινήτων ρυθμίζονται από τον Νόμο 1921/1991. Ο νόμος αυτός αποτελεί το βασικό πλαίσιο λειτουργίας της μεσιτικής δραστηριότητας.
Ο νόμος δεν ορίζει συγκεκριμένο ποσοστό μεσιτικής αμοιβής. Αντίθετα, προβλέπει ότι η μεσιτική αμοιβή πρέπει να συμφωνείται μεταξύ των μερών και να αναγράφεται στη σύμβαση μεσιτείας.
Επομένως, διαφορετικά μεσιτικά γραφεία μπορούν να χρεώνουν διαφορετικά ποσοστά ή να εφαρμόζουν διαφορετικούς όρους συνεργασίας.
Ακόμη και αν δεν υπάρχει γραπτή συμφωνία, ο μεσίτης μπορεί να διεκδικήσει μεσιτική αμοιβή. Ωστόσο, μια σαφής γραπτή σύμβαση προστατεύει τόσο τον ιδιοκτήτη όσο και τον μεσίτη.
2. Πόση είναι η μεσιτική αμοιβή για την πώληση ενός ακινήτου;
Στην Ελλάδα το πιο συνηθισμένο ποσοστό μεσιτικής αμοιβής για την πώληση ακινήτου είναι περίπου 2% επί της τελικής τιμής πώλησης, πλέον ΦΠΑ 24%.
Το ποσοστό αυτό δεν είναι υποχρεωτικό και μπορεί να διαφέρει ανάλογα με:
- Την αξία του ακινήτου
- Την τοποθεσία του ακινήτου
- Τη δυσκολία της πώλησης
- Το είδος της ανάθεσης
- Τη συμφωνία μεταξύ ιδιοκτήτη και μεσίτη
Για ακριβά ακίνητα ή ειδικές περιπτώσεις, το ποσοστό της μεσιτικής αμοιβής μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Ας δούμε ένα παράδειγμα.Αν ένα ακίνητο πωληθεί για 200.000€:
Μεσιτική αμοιβή 2%: 4.000€
ΦΠΑ 24%: 960€
Η συνολική μεσιτική αμοιβή είναι 4.000€ + 960€ = 4.960€
Το ποσό αυτό αφορά το μέρος που έχει συμφωνήσει να καταβάλει τη μεσιτική αμοιβή.
3. Ποιος πληρώνει τη μεσιτική αμοιβή; Ο πωλητής, ο αγοραστής ή και οι δύο;
Στην Ελλάδα είναι συνηθισμένο ο μεσίτης να λαμβάνει αμοιβή τόσο από τον πωλητή όσο και από τον αγοραστή.
Δεν υπάρχει όμως κάποιος νόμος που να επιβάλλει αυτό το μοντέλο σε κάθε συναλλαγή.
Το ποιος πληρώνει τη μεσιτική αμοιβή εξαρτάται από τη συμφωνία που έχει γίνει με κάθε πλευρά.
Για παράδειγμα, ας υποθέσουμε ότι η τιμή πώλησης είναι 150.000€.
Μεσιτική αμοιβή 2%: 3.000€
ΦΠΑ 24%: 720€
Η συνολική μεσιτική αμοιβή είναι 3.720€
Σε μια περίπτωση όπου αμείβονται και οι δύο πλευρές:
Ο πωλητής πληρώνει 3.720€
Ο αγοραστής πληρώνει 3.720€
Η συνολική μεσιτική αμοιβή της συναλλαγής είναι 7.440€.
Για να αποφεύγονται παρεξηγήσεις, η συμφωνία σχετικά με τη μεσιτική αμοιβή πρέπει πάντα να αναφέρεται ξεκάθαρα στη σύμβαση μεσιτείας.
4. Αποκλειστική ανάθεση ή ελεύθερη ανάθεση: Τι αλλάζει στη μεσιτική αμοιβή;
Το είδος της ανάθεσης μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο συνεργασίας μεταξύ ιδιοκτήτη και μεσίτη.
Η αποκλειστική ανάθεση σημαίνει ότι ο ιδιοκτήτης συνεργάζεται μόνο με ένα μεσιτικό γραφείο για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Το μεσιτικό γραφείο θα αναλάβει πιο εκτεταμένες ενέργειες προώθησης του ακινήτου, όπως τη φωτογράφισή του, τη δημιουργία διαφημίσεων και την προβολή του μέσω του δικτύου συνεργατών του
Η μη αποκλειστική ανάθεση επιτρέπει στον ιδιοκτήτη του ακινήτου να αναθέτει την πώληση σε πολλούς μεσίτες ταυτόχρονα.
Αυτό δίνει μεγαλύτερη ευελιξία στον ιδιοκτήτη, ωστόσο οι ενέργειες προβολής και προώθησης του ακινήτου μπορεί να μην είναι τόσο οργανωμένες και συντονισμένες
Καμία από τις δύο επιλογές δεν είναι εκ φύσεως καλύτερη. Η καταλληλότερη επιλογή εξαρτάται από τις ανάγκες και τους στόχους του ιδιοκτήτη του ακινήτου
5. Πότε δικαιούται αμοιβή ο μεσίτης ακόμη και αν δεν ολοκληρωθεί η πώληση;
Αυτό είναι ένα από τα πιο συχνά σημεία σύγχυσης στη μεσιτική δραστηριότητα.
Γενικά, ο μεσίτης δικαιούται αμοιβή όταν οι ενέργειές του οδηγούν σε συμφωνία μεταξύ των μερών.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η μεσιτική αμοιβή μπορεί να οφείλεται ακόμη και αν η τελική πώληση δεν ολοκληρωθεί.
Για παράδειγμα, αν ο μεσίτης βρει αγοραστή που συμφωνεί με τους όρους της πώλησης, αλλά η πώληση δεν ολοκληρωθεί για λόγους που δεν σχετίζονται με τον μεσίτη, η μεσιτική αμοιβή μπορεί να εξακολουθεί να οφείλεται.
Αν ο ιδιοκτήτης του ακινήτου το πωλήσει απευθείας σε αγοραστή που υπέδειξε ο μεσίτης.
Η μεσιτική σύμβαση ενδέχεται να ορίζει ότι ο μεσίτης διατηρεί το δικαίωμα είσπραξης της μεσιτικής αμοιβής του ακόμη και στις συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Το αν οφείλεται μεσιτική αμοιβή εξαρτάται πάντοτε από τους όρους της συμφωνίας και τις ιδιαίτερες συνθήκες της κάθε περίπτωσης.
6. Τι πρέπει να περιλαμβάνει μια μεσιτική σύμβαση;
Μια σωστά διατυπωμένη σύμβαση μεσιτείας προστατεύει τόσο τον ιδιοκτήτη όσο και το μεσιτικό γραφείο.
Πρέπει να περιλαμβάνει:
- Πλήρη στοιχεία του ακινήτου
- Τη συμφωνημένη ζητούμενη τιμή
- Το συμφωνημένο ποσοστό μεσιτικής αμοιβής
- Ποιος πληρώνει τη μεσιτική αμοιβή
- Τη διάρκεια της συνεργασίας
- Αν η ανάθεση είναι αποκλειστική ή όχι
- Πότε καταβάλλεται η μεσιτική αμοιβή
- Τον τρόπο λύσης της συνεργασίας
Είναι πολύ σημαντικό να διαβάζετε προσεκτικά τη σύμβαση πριν την υπογράψετε.
FAQs
Μπορώ να διαπραγματευτώ τη μεσιτική αμοιβή;
Ναι. Τα ποσοστά μεσιτικής αμοιβής δεν καθορίζονται από τον νόμο. Η αμοιβή συμφωνείται μεταξύ του πελάτη και του μεσιτικού γραφείου και μπορεί να διαφέρει ανάλογα με το ακίνητο και τις υπηρεσίες που παρέχονται.
Οφείλω μεσιτική αμοιβή αν τελικά δεν πουλήσω το ακίνητό μου;
Όχι πάντα. Το αν οφείλεται μεσιτική αμοιβή εξαρτάται από τους όρους της σύμβασης μεσιτείας. Εφόσον ο μεσίτης έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να δικαιούται αμοιβή ακόμη και αν η πώληση δεν ολοκληρωθεί.
Η μεσιτική αμοιβή περιλαμβάνει ΦΠΑ;
Συνήθως όχι. Τα περισσότερα ποσοστά μεσιτικής αμοιβής αναφέρονται χωρίς ΦΠΑ. Ο ισχύων συντελεστής ΦΠΑ προστίθεται στο συμφωνημένο ποσό της αμοιβής.